Çin’de ekonomik belirsizlik ve iş güvencesine ilişkin kaygılar, genç çalışanların yaşam biçimini değiştirmeye başladı. Büyük kentlerdeki kira yükünü azaltmak isteyen bazı Çinli gençler, tanımadıkları kişilerle yalnızca evi veya odayı değil, aynı yatağı da paylaşıyor.
Henüz Çin’in yaklaşık 260 milyon kiracısı arasında yaygın bir uygulamaya dönüşmeyen “yatak paylaşımı”, sosyal medyada gördüğü ilgiyle ülkenin ekonomik sıkıntılarının yeni sembollerinden biri haline geldi.
Aylık 450 yuan tasarruf
Wuhan’da satış temsilcisi olarak çalışan 25 yaşındaki Winnie Zeng, aylık gelirinin 4 bin yuan seviyesinde kalması ve işini kaybetme endişesi nedeniyle odasına bir kiracı daha aldı.
Zeng, aynı yatağı başka bir kadınla paylaşarak aylık kira giderini 450 yuan, yaklaşık 66 dolar azalttı. Bu düzenleme sayesinde gelirinin yaklaşık dörtte üçünü elinde tutabildiğini belirten genç çalışan, birikim oluşturmadan işsiz kalmanın büyük risk taşıdığını düşünüyor.
İki kiracı, uzun süreli birlikte yaşama kararı vermeden önce sekiz günlük deneme süresi uyguladı. Ayrı ayrı kiraya verilen beş odalı dairede kalan iki kadın, aynı yatakla birlikte gardırop, küçük çalışma masası ve sınırlı yaşam alanını da paylaşıyor.
Zeng, harcamalarını azaltmak için evde yemek yapmaya ve pahalı giysilerden uzak durmaya başladı. Geliri yükselse bile bir süre daha aynı düzeni sürdürebileceğini söylüyor.
Milyonlarca kez görüntülendi
Çinli gençler arasında “yatak arkadaşı” arayışının sosyal medyada görünür hale gelmesi, konuyu ülke çapında tartışmaya açtı. Weibo’da haziran sonunda yayılan ilgili bir etiket 14 milyondan fazla görüntülendi.
Benzer içeriklerin Douyin’de yaklaşık 40 milyon görüntülenmeye ulaşması, uygulamanın yarattığı ilgiyi büyüttü. Xiaohongshu’da yapılan “yatak paylaşımı” aramalarında ise 37 binden fazla gönderi görüntülendi.
İlanlarda kiracılar genellikle aynı cinsiyetten, benzer çalışma saatlerine sahip ve düzenli bir yaşam süren kişiler arıyor. Bazı ilanlar yalnızca oda paylaşımını kapsarken bazıları çift kişilik yatağın iki kişi tarafından kullanılmasını öngörüyor.
Uygulama maliyeti düşürse de mahremiyet, güvenlik, uyku düzeni ve kişisel alan konusunda ciddi sorunlar yaratabiliyor. Buna rağmen düşük başlangıç ücretleriyle büyük şehirlerde yaşamaya çalışan Çinli gençler için kira tasarrufu önceliğini koruyor.
İş kaybı kirayı ağırlaştırdı
Pekin’de yaşayan 39 yaşındaki Morgan Pan, çalıştığı yapay zekâ girişiminin iflas sürecine girmesinin ardından gelirinin yarıdan fazla azalmasıyla yatak paylaşımına yöneldi. Pan, kira ve faturalar için ayda yaklaşık 1.200 yuan ödüyor.
Pan’ın oda arkadaşı da başarısız bir restoran yatırımı sonrasında borç yüküyle karşı karşıya kaldı. İki kiracı açısından ortak yaşam tercihi, arkadaşlık arayışından çok gelir kaybına karşı geliştirilmiş bir savunma yöntemi niteliği taşıyor.
Wang soyadını kullanan başka bir Pekin sakini ise çalıştığı inşaat mühendisliği şirketinin kapanmasının ardından işsiz kaldı. Aylık 1.750 yuan olan oda kirasını paylaşacak birini arayan Wang, yeni bir iş bulana kadar mali baskıyı azaltmayı hedefliyor.
Örneklerin ortak noktasını düşük ücret, işsizlik riski ve düzenli gelir konusundaki belirsizlik oluşturuyor. Oda paylaşımı artık yalnızca öğrencilerin veya kısa süreli çalışanların tercihi olmaktan çıkarak gelirini kaybeden yetişkinlerin de başvurduğu bir yönteme dönüşüyor.
Tüketim ve konut riski
Rutgers Üniversitesi Küresel Çalışma ve İstihdam Merkezi Direktörü Mingwei Liu, uygulamanın kent yaşamına aidiyet duygusu zayıflayan ve uzun vadeli gelir beklentisi bulunmayan bir kesimin durumunu yansıttığını belirtiyor.
Benzer tasarruf davranışlarının yayılması, hane halkı harcamalarını ve konut talebini sınırlayabilir. Ekonomik güvensizliğin evlilik kararlarını ertelemesi de Çin’in nüfus ve iç tüketim sorunlarını ağırlaştırabilecek riskler arasında gösteriliyor.
Çin ekonomisi 2026’nın ilk yarısında yüzde 4,7 büyüdü. Aynı dönemde tüketim mallarının perakende satışlarındaki artış yüzde 1,3’te kaldı. Haziran ayındaki yıllık artış ise yüzde 1 olarak gerçekleşti.
Güçlü ihracat ve sanayi üretimine rağmen tüketimdeki zayıflık, gelir kaygısının hanelerin harcama kararlarını baskıladığına işaret ediyor. Çinli gençlerin aynı yatağı paylaşmaya kadar uzanan tasarruf arayışı da bu temkinli davranışın günlük yaşamdaki en çarpıcı örneklerinden birini oluşturuyor.
Kira ve geçim derdi insanları gerçekten akıl almaz çözümler bulmaya itiyor. Yatak paylaşımı hem ekonomik sıkıntının boyutunu hem de gençlerin ne kadar güvencesiz hissettiğini gösteriyor; umarım bu durum kalıcı bir yaşam biçimine dönüşmez.