2025-2026 Eğitim döneminin bitmesiyle beraber karne alan çocuklar, bütün bir yılın yorgunluğunu yaz tatiliyle atmak istiyor. Ancak her çocuk yazın tatil yapamıyor. Adaletsiz gelir dağılımı ve maddi durum eşitsizliği çocukları da vurdu. Tatil yapamayan çocukların önemli bir kısmı ailelerine destek olmak için mendil, su ve çorap satmak zorunda kalıyor.
‘TATİLE GİTMEK NE DEMEK?’
Cumhuriyet’e konuşan 7 yaşındaki A. A. “Yazın tatile gidiyor musun?” sorusuna, “Tatile gitmek ne demek, park mı demek, oyun oynamak mı yani?” yanıtını verdi. Geçimini mendil satarak sağlayan A.A yaz tatillerinde ücretsiz olarak erişebildiği Küçükçekmece ve Büyükçekmece sahillerine yüzmeye gidebildiğini söyledi. 10 yaşındaki F. Z. ise yaz tatillerinde su satıyor. F. Z. yaz tatillerini şu şekilde özetledi: “Büyükçekmece’de yüzebiliyorum. Ailem para vermiyor ondan çalışıyorum, okulu bıraktım çünkü defterim yok. Bin lira biriktirdim, kumbarama attım. Biraz daha birikirse bilgisayar alacağım.”
‘BİNLERCE ÇOCUĞUN ORTAK HİKAYESİ’
Konuya ilişkin Cumhuriyet’e konuşan Derin Yoksulluk Ağı Kurucusu Hacer Foggo Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre çocuk işçiliğinin son beş yılda yaklaşık yüzde 57 arttığını belirtti. Foggo, “Bugün yoksulluk koşullarında yaşayan 15-17 yaş grubundaki çocukların 970 bini kayıtlı işçi olarak istihdam edilirken, 504 bin çocuk da Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında çalışıyor. Kayıt dışı çalıştırılan çocuklar ise bu sayıya dahil değil” ifadelerini kullandı. Türkiye’de milyonlarca çocuğun yazın aile bütçesine katkı sağladığının altını çizen Foggo, bu durumun “Birleşmiş Milletler (BM) Çocuk Hakları Sözleşmesi ile güvence altına alınan dinlenme, oyun oynama ve kültürel yaşama katılma hakkının da ihlali” olduğunu ifade etti. Sosyal hakların, çocuğu eğitimde tutacak biçimde tasarlanması gerektiğini söyleyen Foggo aksi takdirde okul terklerinin kaçınılmaz bir durum olduğunu vurguladı. Foggo, şu sözlerle konuşmasını sonlandırdı: “Yıllardır tanıdığım bir lise öğrencisi, annesi işsiz kaldığında okulu bırakıp çalışmaya başlamıştı. İki kardeşinin eğitimine devam edebilmesi için kendi eğitiminden ve hayallerinden vazgeçmişti. Bu hikaye ne yazık ki istisna değil aksine binlerce çocuğun ortak hikayesi. Çocuklar çalışmayı seçmiyor, derin yoksulluk, politikasızlık onları çalışmaya zorluyor.”
TÜİK AÇIKLADI: HER GEÇEN YIL ÇOCUK İŞÇİ SAYISI ARTIYOR!
TÜİK’in 2024 ‘Türkiye’deki Çocuklar’ araştırmasına göre çocukların bir haftalık tatil masrafını karşılayabilen aile oranı yüzde 51’de kaldı. Aynı araştırmada evlerinden uzak bir yerde bir haftalık tatil yapamayan çocuk oranı ise yüzde 22.2 olarak tespit edildi. Maddi yetersizliklerinden dolayı tatile dahi çıkamayan çocuklar, işçi olarak kurumsal ve kurumsal olmayan yerlerde çalışmak zorunda kalıyor. TÜİK’in İstatistiklerle Çocuk Bilgi Dökümanında ise, 2022’de 15 ve 17 yaş arası iş gücüne katılım sağlayan çocukların oranı yüzde 18.7 iken, bu oran 2025 yılında yüzde 25.5’e çıktı. Öte yandan 5 ve 17 yaş arasındaki çocukların iş gücüne katılım oranının 2019’dan sonra TÜİK tarafından paylaşılmaması dikkat çekti.
